۳۴ نکته بسیار با ارزش و آموزنده مدیریتی

۳۴ نکته بسیار با ارزش و  آموزنده  مدیریتی نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر

فرمان مولاي متقيان به مالك اشتر از نظر  مديريت و رهبري ، واجد ويژگي هاي متعدد و نكات ارزنده اي است كه براي همه ي رهبران و مديران جوامع مختلف در سطح عالي ، مياني و اجرايي سودمند وکاربردی  است .

محورهاي اساسي اين فرمان را می توان در چهار محور مربوط به خداوند ، مردم ومشتریان ، خود وهمکاران ملاحظه نمود .

اين فرمان یک منشور جامع مدیریتی ارائه می کند که برای همه سطوح مدیریت اعم از عالی ، میانی و عملیاتی و همه سازمانها اعم از دولتی ، خصوصی و تعاونی و همه فعالیت ها اعم از صنعتی  ، خدماتی و بازرگانی   کاربرد دارد.

این فرمایشات و دستورات مدیریتی در همه زمانها و مکانها کاربرد دارد به نحوی که با تدبر در نظریات نوین مدیریت،  می توان همه آنها را مشاهده کرد  به نحوی که می توان گفت  تاکیدات حضرت حوزه های مختلف مدیریتی را شامل می شود به گونه ای  که بعضی  در حوزه علوم رفتاری ، بعضی  در حوزه مدیریت عمومی ، بعضی در حوزه مدیریت استراتژیک و بعضی در حوزه ارتباطات وروابط عمومی و  بعضی هم در حوزه امور ارباب رجوع ومشتریان قرار می گیرد .

نكته هاي برجسته مدیریتی نامه حضرت  عبارتند از :

۱ – داشتن اخلاص و در نظر گرفتن رضایت خداوند در تمام امور و توکل به او

۲ – اعتقاد و پذیرش نظارت خداوند در همه زمانها ومکانها

۳ – تقوی داشتن ومدیریت اثربخش خود  

۴ – شايسته سالاري و انتخاب، جابه جائی وارتقاء  مديران  و همکاران بر اساس (معیارها و ضوابط شایستگی نه روابط ) در این باره برخی از معیارهای مورد تاکید عبارتند از:

-عالم بودن بر امور و توانئی درک پویائی های کاری

– پيشينه  مناسب داشتن .

– امانتداري .

– توانايي اداره كردن .

– مقاوم بودن در مقابل فشارها .

– رازداري .

– برخورداري از اخلاق شايسته .

– قدرت تصمیم گیری و اجرای بالا

– اعتماد به نفس داشتن و به خود ارزش دادن.

– توانايي در شناخت خويشتن

-کفایت داشتن و توانائی حل مشکلات و مدیریت بحران ها و شکست ها

-فرصت شناسی وتوانائی بهره برداری از فرصت ها

۵ – توجه جدي به عدالت و انصاف در مديريت .

۶ –  اعتدال در رفتار توسط مديران و خودداري از افراط و تفريط . 

۷ –  توجه جدي به نياز مردم و تلاش براي رفع آن.

۸ –  خودداري از عجله و شتاب در امور .

۹ –  تسلط بر خود و خودداري از خشم و تلاش براي فرونشاندن آن .

۱۰ – چيرگي بر زبان و خودداري از گفتار تند و خشن و  ضد انگیزه

۱۱ – خطا پوشي و بخشيدن لغزش های مردم وهمکاران

۱۲ – توجه جدي به رضايت مردم ، هممکاران ومشتریان و كوشش در جهت افزايش آن .

۱۳ –  انجام به موقع امور و قراردادن هر چيز در جاي خود.

۱۴ –  ابراز محبت به مردم  وهمکاران و مهر ورزيدن به آنان .

۱۵ – پر هيز از خود پسندي و عدم تمايل به ستايش خود توسط ديگران .

۱۶ –  پرهيز از منّت نهادن بر  مردم  و همکاران و مشتریان

۱۷ – شتاب  نداشتن در پذیرش  سخن بد گويان  و به جای آن بررسی وتحقیق درستی آن

۱۸ – اختصاص زمانهائی  به رسيدگي  در احوال نيازمندان و داد خواهان .

۱۹ – توجه جدي به آداب و سنن شايسته  گذشتگان  

۲۰ –  ارزش دادن به مردم و همکاران و مشتریان

۲۱ –  خودداري از وعده دادن در اموري كه بدان عمل نخواهد شد .

۲۲ –  ایجاد سیستم مناسب انگیزشی به نحوی که كاركنان شايسته به صورت مناسب تشویق و کارکنان کم کار و وظیفه نشناس تنبیه شوند  

۲۳ –  رعایت سادگی در مکاتبات با مقامات بالا دستی و پائین دستی

۲۴ – برنامه محوری در همه امور

۲۵ –  ایجاد سیستم مناسب وکارامد نظارتی و بازخور

۲۶ –  قانون گرائی ، در این راستا بر تدوین ضوابط ومقررات مناسب سازمانی و تعهد جدی در گفتار و عمل به آن تاکید می شود

۲۷ –  ایجاد سیستم مناسب اطلاعاتی

۲۸ –  ارتباطات مناسب درون سازمانی و برون سازمانی .

۲۹ – برقراری نظام مناسب و برانگیزاننده حقوق ودستمزد

۳۰ –  مشورت و تصمیم گیری مشارکتی ، در این اصل به مشورت با دانايان و خردمندان و خودداري از تبادل نظر با بخيل ، ترسو و حريص  تاکید شده است

۳۱ –  در دسترس همکاران بودن و برقراری ارتباط شخصی با آنان

۳۲ – خودداری از استفاده شخصی از منابع و امکانات عمومی و بیت المال

۳۳ – تدبر در احوال مدیران قبلی و درس و عبرت گرفتن از آنها

۳۴ – ایجاد نظام مناسب پیشنهادات و مشارکت در بخش های مختلف سازمان

تفکر در فرمایشات حضرت علی (ع) نشان می دهد که حضرت مجموعه ای از اصول را تاکید می کند که اجرا وتحقق آنها در مدیریت موجب دست یابی به کارائی واثربخشی مدیران وسازمان متبوعشان می شود

یاد آوری می کنم که اثربخشی انجام کارهای درست وکارائی انجام کارهای درست به روش درست است در این راستا تاکیدات حضرت موجب می شود که مدیران تصمیمات و برنامه ها و استراتژی های درست ومناسبی را با مشارکت موثر همکاران  اتخاذ کنند وبه صورت کارآمد آنها را با کمک آنها اجرا کنند متاسفانه کارائی و اثربخشی گم شده سازمانهای ایرانی است واین موضوع باعث می شود مدیران بازنگری اساسی در رویکردها و برنامه ها و اقدامات خود داشته باشند توجه به نکته ها وفرمایشات حضرت امیر المومنین که در حقیقت همان رهیافت های مدیریت نوین است ، مدیران  ما را برای دستیابی به رفتارها واقدامات مدیریتی  اثربخش و کارآمد به بهترین شکل یاری می کند.

انشالله اگر فرصت پیش آید در آینده بعضی از تاکیدات حضرت را با استفاده از نظریات جدید مدیریت تشریح می کنیم .

قال علي ( ع ) : اوصيكما و جميعَ وُلدي و اَهلي و مَن بَلَغَهُ كِتابي بِتَقوَي الله وَ نَظم اَمرَكُم َو صِلاحَ ذاتَ بَينَكُم .

”  من شما و همه  فرزندانم  و اهلم را و هر كس كه اين نوشته به او مي رسد ، وصيت مي كنم به پرهيزگاري خداوند ، نظم در امور و اصلاح بين يكديگر .”