فهرست مطالب کتاب الگوی جامع رقابت پذیری جهانی

بنام خداوند علیم

 

فصل یک ـ مبانی علمی، نظریات و الگوها و ارکان رقابت‌پذیری جهانی    ۲۱

 مقدمه. ۲۱

 ۱- تعاریف و مفهوم رقابت‌پذیری.. ۲۲

 الف- تعریف کلی رقابت‌پذیری جهانی.. ۲۲

 ب- بهره‌وری.. ۲۴

 ج- مزیت رقابتی.. ۲۴

 ۲- نظریات رقابت‌پذیری جهانی.. ۲۶

 الف- نظریات رقابت‌پذیری سطح ملی.. ۲۸

 نظریه مرکانتیلیسم (اواسط قرن ۱۶) ۲۸

 نظریه مزیت مطلق (۱۷۷۶) ۲۹

 تئوری مزیت نسبی (۱۸۱۷) ۳۰

 نظریه هکشر- اوهلین (۱۹۱۹) ۳۱

 نظریه شکاف فناوری (۱۹۶۱) ۳۱

 نظریه چرخه تولید (۱۹۶۰) ۳۳

 نظریه مزیت‌های پیشتازبودن (۱۹۷۰) ۳۳

 نظریه کارائی نهادی.. ۳۴

 نظریه مزیت رقابتی ملی (۱۹۹۰) ۳۴

 نظریه اقتصاد دانش بنیان(۱۹۹۶) ۳۷

 ب- نظریات رقابت‌پذیری سطح کسب وکار ۴۰

 مزیت رقابتی مبتنی بر جذابیت‌های سازمان صنعتی.. ۴۰

 مزیت رقابتی مبتنی بر منابع و قابليت‌های سازمانی.. ۴۲

الف- نگرش مبتنی بر منابع (RBV): 42

ب- نگرش رقابت برمبنای شايستگی ۴۴

 نگرش قابليت‌های پويا ۴۷

 نگرش مزیت رقابتی برپایه منابع، قابلیتها وشایستگی‌های بین شرکتی   ۴۸

 ۳- الگوهای سنجش رقابت‌پذیری جهانی.. ۵۱

 الف- الگوی رقابت پذیری جهانی مجمع جهانی اقتصاد ۵۱

 ب – الگوی انجام کسب و کار ۵۳

 ج- الگوی رقابت‌پذیری رساله دکتری مولف.. ۵۵

 ۴- ارکان ۲۱ گانه الگوی جامع رقابت‌پذیری جهانی.. ۵۵

 ارکان ۲۱ گانه الگوی جامع رقابت‌پذیری جهانی.. ۵۷

 الف- الزامات اساسی بهره‌وری كلی  رقابت‌پذيری جهانی.. ۵۷

 ب- تقویت کننده‌های کارائی بخشی.. ۵۸

 ج- تقويت‌كننده‌های بهره‌وری و مزيت رقابت سطح شركت.. ۵۹

 جامعیت رقابت‌پذیری جهانی نسبت به شاخص رقابت‌پذیری مجمع جهانی   ۶۱

 منابع. ۶۷

 

فصل ۲  ـ الزامات اساسی بهره‌وری ملی و رقابت‌پذیری جهانی… ۷۱

رکن ۱ ـ کارائی نهادی.. ۷۴

 مقدمه. ۷۴

 منظور از کارائی نهادی چیست؟. ۷۵

 اهمیت نهادها ۷۶

 رابطه عملکردهای نهادی و رشد اقتصادی.. ۷۸

 دو کره، بارزترین شاهد تفاوت در عملکردهای نهادی.. ۸۲

 کارائی نهادی کشورها با چه شاخص‌هائی قابل سنجش است؟  ۸۶

 رتبه‌های رقابت‌پذیری نهادی ایران. ۹۳

 خودارزیابی.. ۹۵

 منابع. ۹۵

 

رکن ۲ ـ توانمند سازی فرهنگ.. ۹۷

 مقدمه. ۹۷

 ۱-کلیات ومفاهیم پایه. ۹۸

 الف- فرهنگ چیست؟. ۹۸

 ب-فرهنگ آرمانی – فرهنگ واقعی.. ۹۹

 ج-فرهنگ چگونه رفتارها را شکل می‌دهد؟. ۹۹

 د-شاخص‌های تفاوتهای فرهنگی کشورها ۱۰۱

 مقایسه فرهنگی مناطق ونژادهای مختلف جهانی.. ۱۰۳

 ح-چرا فرهنگ می‌تواند منبع مزیت رقابتی پایدار باشد. ۱۰۵

 ۲-توانمند سازهای فرهنگ اسلامی.. ۱۰۶

 الف-فرهنگ نیت صادقه و اخلاص در امور ۱۰۹

 ب- فرهنگ باور وتعهد به کار علمی.. ۱۱۱

 ج- فرهنگ باور وتعهد به نوآوری.. ۱۱۴

 د- فرهنگ باور و تعهد به صرفه جوئی و پرهیز از اسراف.. ۱۱۶

 ن- فرهنگ احسن العمل و کیفیت.. ۱۱۸

 و- فرهنگ باور و تعهد به مشارکت وهمکاری.. ۱۲۰

 ه- فرهنگ باور وتعهد به شایسته سالاری ۱۲۱

 ی- فرهنگ باور و تعهد به کار و پشتکار داشتن در امور ۱۲۵

 شاخص‌های سنجش توانمند سازی فرهنگ ملی.. ۱۳۰

 منابع. ۱۳۱

 

رکن ۳ ـ ثبات وپایداری اقتصاد کلان. ۱۳۲

 مقدمه. ۱۳۲

 ۱- شاخص‌هائی موسسات بین‌المللی برای سنجش وضعیت اقتصاد کلان کشورها ۱۳۳

 الف) شاخص‌های ریسک کشوری.. ۱۳۴

 ب) شاخص‌های رتبه اعتباری.. ۱۳۷

 ج)شاخص آزادی.. ۱۳۸

 د-شاخص مجمع جهانی اقتصاد ۱۳۹

 چگونه وضعیت نماگرهای اقتصاد کلان بر رقابت‌پذیری ملی تاثیر می‌گذارند؟  ۱۴۰

 ۲۰ رتبه برتر جهانی در شاخص ثبات اقتصاد کلان. ۱۴۹

 رتبه رقابت‌پذیری اقتصاد کلان ایران. ۱۵۰

  راهبرد اقتصاد مقاومتی.. ۱۵۱

 الف-مفهوم اقتصاد مقاومتی.. ۱۵۱

 ب- چارچوب نظری.. ۱۵۲

 ۱-ضرورتها ۱۵۳

 ۲- موانع و مزاحم‌ها ۱۵۳

 ۳-الزامات.. ۱۵۴

 ۴-ظرفیتها و منابع. ۱۵۴

 منابع. ۱۵۸

 

رکن ۴  ـ کمیت وکیفیت زیرساختها ۱۵۹

 مقدمه. ۱۵۹

۱- تاثیر زیر ساختها بررشد وتوسعه اقتصادی.. ۱۶۰

 ۲- شواهد تجربی در رابطه با تاثیر زیرساختها در رشد وتوسعه اقتصادی   ۱۶۱

 ۳- نقش هر کدام از زیرساختها در اقتصاد ۱۶۴

 ۴- شاخص‌های مجمع جهانی اقتصاد ۱۶۹

۲۰ رتبه برتر جهانی.. ۱۷۰

 رتبه ایران در رکن زیرساخت و شاخص‌های فرعی.. ۱۷۰

 ۵-شاخص‌های سنجش… ۱۷۱

 منابع. ۱۷۲

 

رکن ۵ ـ کیفیت آموزش مقدماتی وبهداشت.. ۱۷۴

 مقدمه. ۱۷۵

 ۱-نقش آموزش وبهداشت در جوامع. ۱۷۵

 ۲- نقش آموزش در بهره‌وری ملی.. ۱۸۰

 ۳-نقش بهداشت در بهره‌وری.. ۱۸۱

 ۴-شاخص توسعه انسانی.. ۱۸۲

 ۲۰ کشور برتر در شاخص توسعه انسانی.. ۱۸۴

 شاخص توسعه انسانی ایران (مقایسه‌ای با کشورهای منتخب) ۱۸۵

 ۵- شاخص‌های رقابت‌پذیری مجمع جهانی.. ۱۸۶

 ۶- شاخص‌های سنجش… ۱۸۸

 مناابع. ۱۸۹

 

فصل ۳ ـ تقویت کننده‌های کارائی ملی… ۱۹۱

رکن ۶ ـ کیفیت آموزش عالی… ۱۹۴

 مقدمه. ۱۹۴

 ۱- اصول بنیادین کمسیون آموزش و پرورش جهانی برای قرن ۲۱٫ ۱۹۵

 ۲- وضعیت آموزش عالی در ایران. ۱۹۸

 ۳-شاخص‌های ارزیابی آموزش عالی و موقعیت علمی کشورها ۲۰۱

 شاخص‌های ارزیابی دانشگاههای جهان. ۲۰۱

 برترین دانشگاههای جهان. ۲۰۲

 شاخص‌های تولیدات علمی کشورها ۲۰۳

 برترین کشورها در تولیدات علمی در سال ۲۰۱۴٫ ۲۰۴

 رتبه کشورها براساس تولید علم از ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۴٫ ۲۰۴

 موقعیت تولیدات علمی ایران طی ۲۰ سال. ۲۰۵

 شاخص‌های کیفیت آموزش عالی کشورها ۲۰۵

 برترین کشورها در کیفیت آموزش عالی.. ۲۰۶

 رتبه ایران در رکن آموزش عالی (مقایسه با کشورهای منتخب) ۲۰۶

بررسی جایگاه رقابتی ایران درشاخص‌ها ی ۸ گانه. ۲۰۷

 شاخص‌های سنجش… ۲۰۸

 منابع. ۲۰۹

 

رکن ۷ ـ آمادگی فناوری ملی… ۲۱۰

 مفهوم فناوری.. ۲۱۰

 انواع و سطوح فناوری و هزینه R&D در هر سطح. ۲۱۲

 سهم بازار کشورها از سطوح مختلف فناوری.. ۲۱۴

 مهمترین فناوریها از نظر ماهیت و کاربرد ۲۱۵

 اهمیت فناوری.. ۲۱۶

 نیازسنجی فناوری.. ۲۱۹

 مدل پله‌ای برای سنجش قابلیت‌های فناوری ملی.. ۲۲۰

 نظام توسعه فناوری.. ۲۲۲

 مدل‌های سنجش فناوری.. ۲۲۴

  مدل سنجش آمادگی فناوری ملی -مجمع جهانی اقتصاد ۲۲۴

 رتبه آمادگی فناوری ایران با شاخص‌های مجمع. ۲۲۵

  مدلهای سنجش زیرساختهای اطلاعاتی وارتباطی.. ۲۲۶

 الف-شاخص‌های ارزیابی آنکتاد ۲۲۶

 ب-شاخص‌های ارزیابی اتحادیه ارتباطات بین‌المللی (ITU) 227

 وضعیت کشورها در شاخص توسعه ITU. 228

 موقعیت ایران در شاخص توسعه ICT. 228

 ج-شاخص آمادگی شبکه ای (NRI) 229

 وضعیت مقایسه‌ای رقابت‌پذیری آمادگی شبکه‌ای ایران. ۲۲۹

 شاخص‌های سنجش… ۲۳۱

 منابع. ۲۳۱

 

رکن ۸ ـ ظرفیت نواوری ملی… ۲۳۴

 چرا آمادگی ملی برای نوآوری کشورها ضروری است؟. ۲۳۵

v نتایج مطالعات در مورد نقش رویکرد سیستمی برای نوآوری ملی.. ۲۳۸

 مفهوم سیستم نوآوری ملی.. ۲۳۹

 جریان دانش در سیستم‌های ملی نوآوری.. ۲۴۱

 مدل‌ها و شاخص‌های سنجش‌های آمادگی نوآوری ملی کشورها ۲۴۶

 سایر مدل‌های سنجش نوآوری ملی.. ۲۴۶

 ارکان و شاخص‌های سازمان مالکیت فکری برای سنجش آمادگی نوآوری ملی کشورها ۲۴۷

 رتبه‌های ایران. ۲۴۸

 نوآورترین کشورهای جهان(۲۰ کشور) ۲۴۹

 سهم کشورها از ثبت دارائی‌های فکری در سال ۲۰۱۳٫ ۲۵۰

 شاخص‌های نوآوری بلومبرگ و رتبه کشورها ۲۵۰

 مدل برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) 251

 مدل ظرفیت علم و فناوری موسسه رند. ۲۵۱

 مدل ظرفیت نوآوری ملی.. ۲۵۲

 مدل فناوری مجمع جهانی اقتصاد ۲۵۲

 مدل یادگیری ملی.. ۲۵۳

 مدل سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه. ۲۵۴

 نظام نوآوری ملی ایران و شاخص‌های پیشنهادی.. ۲۵۵

 منابع. ۲۵۶

 

رکن ۹  ـ کارائی بازار مالی… ۲۵۸

 نقش بازار مالی در اقتصاد ۲۵۸

 الف- کارائی بازار پول. ۲۵۹

 آیا نظام بانکی ایران از ساختار رقابتی مناسب برخوردار است؟  ۲۶۰

 ب- کارائی بازار سرمایه. ۲۶۳

 سهم بازار پول و سرمایه از تامین مالی کشور ۲۶۴

 شاخص‌های کارامدی نظام مالی کشورها ۲۶۷

 شاخص‌های سنجش کارائی بازار مالی.. ۲۶۸

 رتبه‌های کارائی بازار مالی ایران. ۲۶۸

 ۲۰ بازار مالی برتر جهان. ۲۶۹

 منابع. ۲۷۱

 

رکن ۱۰  ـ کارائی بازار کار ۲۷۳

 اهمیت نیروی کار ۲۷۳

عوامل تعیین کننده. ۲۷۶

 عوامل موثر در کارائی بازار کار ۲۸۰

 رتبه کارائی بازار کار ایران. ۲۸۹

 ۲۰ کشور برتر جهان در بازار کار ۲۹۰

 منابع: ۲۹۱

 

رکن ۱۱ ـ کارائی بازار کالا. ۲۹۲

 مفهوم بازار کالا. ۲۹۲

 مفهوم کارایی بازار کالا. ۲۹۳

 شاخص‌های کارائی بازار کالا. ۲۹۵

 رتبه ایران در کارائی بازار کالا و شاخص‌های آن. ۳۰۱

 کاراترین ۲۰ بازار کالائی جهانی.. ۳۰۲

 منابع. ۳۰۳

 

رکن ۱۲  ـ کمیت و کیفیت تقاضای داخلی… ۳۰۴

 مقدمه. ۳۰۴

 چگونه کمیت وکیفیت تقاضا،کارائی کسب وکارهای ملی را تقویت می‌کند؟  ۳۰۵

 رتبه رقابت‌پذیری تقاضای ایران. ۳۱۶

 شاخص‌های سنجش… ۳۱۷

 منابع. ۳۱۷

 

رکن ۱۳  ـ پویائی محیط صنعتی… ۳۱۸

 مفهوم عام وخاص صنعت.. ۳۱۸

 محیط صنعت.. ۳۱۹

 بازیگران محیط صنعتی.. ۳۲۰

 مفهوم پویائی محیط صنعتی.. ۳۲۱

 عوامل پویائی محیط صنعتی.. ۳۲۳

 کارائی رقابتی صنایع. ۳۲۵

 تحلیل نمونه-صنعت خودرو ۳۳۱

 کارائی استراتژی توسعه صنعتی.. ۳۳۴

 عناصر استراتژی صنعتی.. ۳۳۴

 استراتژی‌های عمومی توسعه صنعتی.. ۳۳۶

 چند تجربه موفق و ناموفق جهانی.. ۳۳۷

 پیچیدگی صنعتی.. ۳۴۲

 شاخص‌ها ۳۴۵

 منابع. ۳۴۶

 

فصل ۴ ـ تقویت کننده‌های بهره‌وری و مزیت رقابتی سطح شرکت   ۳۴۷

 نقش شرکتها در اقتصاد ۳۴۷

 زنجیره ارزش… ۳۴۹

 زنجیره ارزش رقابتی.. ۳۵۰

 دلائل جامعیت و کاربردی بودن مدل زنجیره ارزش رقابتی.. ۳۵۴

 شاخص‌های سنجش… ۳۵۶

 

رکن ۱۴ ـ قابلیتهای ساختار، فرهنگ و سازمان. ۳۵۹

 ساختار اجتماعی(رسمی+غیررسمی) ۳۶۰

 همگرائی ساختار رسمی و غیررسمی ضرورت مزیت رقابتی.. ۳۶۲

 ۲- فرهنگ سازمانی.. ۳۶۴

 رابطه فرهنگ و عملکرد سازمانی.. ۳۶۵

 فرهنگ سازمانی از نطر رقابت‌پذیری باید چه ویژگی‌هائی داشته باشد؟  ۳۶۶

 الگوی مناسب فرهنگ سازمانی برای رقابت‌پذیری.. ۳۶۸

 ۳- سازمان یادگیرنده (بازارگرا) ۳۷۳

 الف-یادگیری چیست؟. ۳۷۵

 ب ـ یادگیری سازمانی.. ۳۷۶

 ج ـ سازمان یادگیرنده. ۳۷۶

 نقش دانش در سازمان یادگیرنده. ۳۷۸

 ویژگی‌های سازمان یادگیرنده. ۳۷۹

 جمع بندی.. ۳۸۱

 منابع. ۳۸۱

 

رکن ۱۵ ـ قابلیتهای نیروی انسانی ومدیریت.. ۳۸۴

 اهمیت نیروی انسانی.. ۳۸۴

 ۱- قابلیت‌های نیروی انسانی.. ۳۸۵

 نیروی انسانی توانمند. ۳۸۵

 دیدگاه‌های توانمندسازی نیروی انسانی.. ۳۸۹

 مفهوم و تعاریف توانمندسازی.. ۳۸۹

 ۲-قابلیتهای مدیریت و رهبری.. ۳۹۴

 اهمیت مدیریت ورهبری.. ۳۹۴

 تمایز نقش‌های رهبری و مدیریت.. ۳۹۶

 نقش‌های مدیریت و رهبری در سازمان. ۳۹۸

 حالتهای چهارگانه مدیریت و رهبری سازمانها ۴۰۰

 رفتارها و صفات مدیران اثربخش… ۴۰۴

 شرکت‌های برتر جهان از حیث رهبری.. ۴۰۷

 منابع. ۴۰۷

 

رکن ۱۶ ـ قابلیتهای زنجیره تامین و تولید. ۴۱۰

 مفهوم زنجیره تامین. ۴۱۱

 عناصر زنجیره تامین وتولید. ۴۱۲

 تولید ناب.. ۴۲۱

 راهکار‌های تولید ناب.. ۴۲۳

 نقش پلت فرم ‌ها در رقابت‌پذیری تولید. ۴۲۴

 منابع. ۴۲۶

 

رکن ۱۷ ـ قابلیت‌های زنجیره بازاریابی، فروش و خدمات.. ۴۲۸

 ۱- بازاریابی.. ۴۲۹

 تعریف بازاریابی.. ۴۲۹

 فلسفه‌های بازاریابی.. ۴۲۹

 ویژگی‌های نسل سوم بازاریابی.. ۴۳۱

 عناصر برنامه بازاریابی.. ۴۳۴

 قابلیت‌ها و شایستگی‌های بازاریابی چیست؟. ۴۳۵

 الف –نظریات قابلیت بازاریابی.. ۴۳۶

 آمیخته قابلیت‌های بازاریابی.. ۴۴۰

 الف-استراتژی بازاریابی کارامد – اجرای اثربخش… ۴۴۱

 ب-هماهنگی وانسجام عناصر آمیخته بازاریابی.. ۴۴۳

 ج- رابطه اثربخش و پایدار با مشتری.. ۴۴۶

 د-عمق و جامعیت اطلاعات ودانش بازار ۴۴۸

 ۲-فروش… ۴۵۰

 ۳-خدمات.. ۴۵۱

 عالی بودن در خدمات مشتری.. ۴۵۱

 منابع. ۴۵۴

 

رکن ۱۸ ـ قابلیتهای زنجیره فناوری و نوآوری.. ۴۵۵

 تعریف نوآوری.. ۴۵۵

 وابستگی متقابل فناوری ونوآوری.. ۴۵۶

 چرا نوآوری ضروری است؟. ۴۵۸

 مزایای نوآوری.. ۴۶۰

 انواع نوآوری.. ۴۶۲

 نسلهای نوآوری و اصول نوآوری باز ۴۶۴

 منابع و محرکهای نوآوری از نظر دراکر ۴۶۷

 منابع نوآوری شرکتهای جهانی(نتایج تحقیق) ۴۶۸

 ظرفیت نوآوری پایدار ۴۷۰

 نوآورترین شرکتهای جهان. ۴۷۶

 درس‌هایی از نوآوران ترین شرکتهای جهانی.. ۴۷۸

 منابع. ۴۸۱

 

رکن ۱۹ ـ قابلیت‌های زنجیره همکاری و مشارکت.. ۴۸۳

 فلسفه همکاری و مشارکت.. ۴۸۳

 به طور خلاصه. ۴۸۴

 تعریف ائتلاف.. ۴۸۵

 انواع شبکه‌ها و ائتلاف‌های استراتژیک.. ۴۸۸

 انگیزه‌ها و محرکهای شبکه سازی و ائتلاف.. ۴۹۳

 همکاریهای مشترک شرکت‌های معتبر جهانی.. ۴۹۷

 عوامل موفقیت یک اتحاد استراتژیک چیست؟. ۵۰۰

 الف- گروه مشاورین مک کینزی.. ۵۰۰

 ب-نظریه بیگز ۵۰۱

 جمع بندی.. ۵۰۲

 منابع. ۵۰۲

 

رکن ۲۰  ـ قابلیت‌های زنجیره اطلاعات و هوشمندی رقاابتی… ۵۰۴

 ۱- ماهیت هوشمندی رقابتی.. ۵۰۵

 ۲- انواع هوشمندی رقابتی.. ۵۰۷

 ۳- مزایای استراتژیک هوشمندی رقابتی.. ۵۰۹

 ۴-تفاوت هوشمندی با اطلاعات.. ۵۱۲

 ۵-معیارهای اثربخشی هوشمندی رقابتی در سازمان. ۵۱۵

 منابع. ۵۲۱

 

رکن ۲۱ ـ قابلیت‌های استراتژیک.. ۵۲۳

 عناصر قابلیت استراتژیک.. ۵۲۳

 ۱- قابلیت سازگاری استراتژیک.. ۵۲۶

 الف-الزامات سازگاری استراتژیک.. ۵۲۶

 استراتژی‌های سازگاری استراتژیک.. ۵۲۸

 الف- استراتژی رقابتی اثربخش… ۵۲۹

 ب-استراتژی‌های معماری بازار و آینده. ۵۳۴

 مقایسه استراتژی‌های سازگاری استراتژیک.. ۵۳۸

 ۲- قابلیت و قدرت نام تجاری.. ۵۳۹

 مفهوم نام تجاری.. ۵۴۰

 ارزش ویژه برند. ۵۴۲

 ابعاد و ساختار برند. ۵۴۴

 ارزش آفرینی برند برای شرکت ومشتریان. ۵۴۸

 منابع. ۵۴۹