معیارهای بخش بندی بازار

تقسیم بازار موجب می شود شرکت ها نیازهای مشتریان را گروه بندی کنند و گروه هایی را که بهتر می توانند نیازها و ارزش هایش را تامین کنند را  انتخاب کنند و با طراحی محصولات و خدمات مناسب  موقعیت مناسبی به دست آورند

به عنوان مثال: یک تولید کننده لباس ممکن است با استفاده از معیارهای جنسیت و سن بازارها را به بچه گانه پسرانه ، بچه گانه دخترانه ، زنانه ، مردانه  تقسیم کند یا حتی هر کدام از آنها را نیز با معیارهایی تفکیک کند .

دلیل این کار این است که  خریداران و مشتریان تفاوت­های فراوانی با یكدیگر دارند. خریداران اغلب از نظر خواسته (نوع و طریقه برآورده کردن یک نیاز)، دسترسی به منابع، محل جغرافیایی، نوع نگرش، و شیوه خرید ، قدرت خرید ، و سایر عوامل  تفاوت هایی با یکدیگر دارند.

از این‌رو سازمان­ها از طریق تقسیم­بندی بازار، بازارهای بزرگ، ناهمگون و یا نامتجانس را به بخش­های كوچك‌تر (خرده­بازارها) تقسیم می­كنند؛ تا بتوانند كالاها و خدماتی را كه نیازهای منحصر به‌فرد مشتریان را تأمین می­نماید، به این بازارها برسانند.

پاسخگویی به تنوع نیازها و وسعت بازار، تنوع فراوان در محصولات و خدمات ، تفاوت در سبك زندگی و سلیقه مصرف كنندگان و به‌طور كلی وجود تفاوت­های اقتصادی و فرهنگی در گروه‌های مختلف جامعه برای کسب و کارها  مشكل است  شرکت ها برای غلبه بر این مشکلات باید با به‌كار­گیری روش­های مناسب  در بازاریابی تفاوت ها را شناسایی کنند و با گروه بندی این تفاوت ها ، محصولات و خدمات خود را برای هر کدام از گروهها که خواستند تولید و عرضه نمایند

 همچنین محدود بودن منابع مالی و فنّی بسیاری از شرکت نیز یکی دیگر از دلایل و ضرورت های تقسیم بازار ها  و انتخاب بازارهای هدف از بین آنها است شرکت ها باید توجه داشته باشند که باید متناسب با شایستگی ها و قابلیت های خود بازارها را انتخاب کنند 

بنابر این  مزایای تقسیم بازار برای کسب و کارها و شرکت ها به اختصار عبارتند از:

۱٫      با استفاده از اطلاعاتی که از هرخرده بازار به‌دست می­آورند، می­توانند  متناسب با خرده­بازار‌های مختلف، بودجه­های بازاریابی مناسبی را تخصیص دهند.

۲٫      انتخاب بازار هدف برای شرکت ها  را آسان‌تر کرده و ریسک تجاری یا بازرگانی را کاهش می­دهد

۳٫      سازمان ها می­توانند با بررسی بخش­های مختلف بازار، بخش یا بخش هایی  را انتخاب نمایند که شرایط رقابتی آن با موقعیّت آن‌ها انطباق بیشتری داشته باشد به بیان دیگر ، سازمان ها باید تلاش کنند بخش هایی را انتخاب کنند که بهتر می توانند نیازها و انتظارات مشتریان را تامین نمایند و به اهداف استراتژیک خود در بازار دست یابند

۴٫     سازمان ها  می­توانند احتیاجات هر قسمت بازار در قبال عرضه رقبا را آزمایش کنند و میزان رضایت مشتریان را بسنجند. چنانچه رضایت مشتریان در سطح پایینی باشد، می­توانند از این موقعیت برای فروش تولیدات خود استفاده کنند.

۵٫      با شناخت دقیق خرده­بازارها، با ایجاد تغییراتی در برنامه­های تولیدی و عملیات بازاریابی خود، تغییراتی ایجاد کنند و برای جلب رضایت بیشتر گروه­های مصرف‌کننده تلاش کنند

معیارهای تقسیم بندی بازار چیست؟

نکته مهمی که لازم است مدیران شرکت ها عموماَ و مدیران بازاریابی خصوصاَ توجه داشته باشند این است که برای تقسیم­بندی یك بازار، هیچ راه منحصر به‌فردی وجود ندارد به عبارت دیگر ، در این رابطه نمی توان یک بهترین راه معرفی کرد

 یك شرکت  باید بكوشد با توجه به ماهیت بازاری که در آن فعالیت می کند  متغیرهایی را كه  قابلیت

 گروه بندی کارآمد نیازهای مشتریان را داشته باشند  را شناسایی نماید و با استفاده از آنها بازار را تقسیم نماید

مهمترین روش­ها و معیار هایی  كه می­توان برای طبقه­بندی بازار در نظر گرفت عبارتند از:

1. متغیر‌های جغرافیایی

در تقسیم­بندی جغرافیایی، بازار را از نظر جغرافیایی به مناطق مختلف طبقه­بندی می­كنند، مثل: كشور، منطقه، ایالت، شهرستان، شهر و محله. ممکن است یک شرکت تصمیم بگیرد در یک یا چند منطقه جغرافیایی فعالیت کند؛ یا این‌که در همه مناطق (با در نظر گرفتن ویژگی‌های هر منطقه و اختلاف آنها) به فعالیت بپردازد. بسیاری از شرکت­ها به‌جای شهرهای بزرگ که رقابت در آنها زیاد است، ترجیح می­دهند در شهرهای کوچک فعالیّت کنند.

2. تركیب جمعیتی

تقسیم­بندی بر مبنای تركیب جمعیت، بدان معنی است كه بازار، براساس متغیر­هایی چون سنّ، جنس، تعداد اعضای خانواده، چرخه حیات خانواده، درآمد، شغل، میزان تحصیلات، منصب، نژاد، ملیّت طبقه­بندی و … تقسیم شود.

متغیرهای جمعیتی در مقایسه با سایر متغیرها، راحت­تر قابل اندازه­گیری هستند و معمولا نیازها، خواست­ها و میزان مصرف، با متغیرهای جمعیتی رابطه مستقیم داشته و تغییر می­کنند. بسیاری از شرکت­ها برای جوانان و نوجوانان، محصولات ویژه­ای تولید می­کنند. حتی نوع تبلیغ  محصولات و خدمات با توجه به سنّ مشتریان متفاوت است.

3. عوامل روانشناختی

 تقسیم­بندی بازار براساس عوامل روان شناختی  باعث می­شود كه خریداران را براساس شیوه زندگی یا ویژگی­های شخصیتی، به چندین گروه تقسیم­بندی كنند.

 افرادی كه در یك گروه قرار می­گیرند، می­توانند از نظر روانی باهم تفاوت­های زیادی داشته باشند. بازاریابان موفقی که در تقسیم­بندی بازار از عوامل روانی مثل شخصیت استفاده می­کنند، سعی می کنند از نظر شخصیتی ویژگی های جذابی را در محصولات و خدمات خود ارایه نمایند به عنوان مثال شرکت بنز محصولات خود را به گروه هایی از مشتریان عرضه می کند که پرستیژ برای شان اهمیت بالایی دارد 

4. عوامل  رفتاری

در تقسیم­بندی برمبنای رفتار، گروه­های مصرف‌كننده را براساس میزان دانش و معلومات، نگرش، نحوه استفاده یا نوع واكنش نسبت به محصول، طبقه­بندی می­كنند. بسیاری از صاحب نظران  بر این باور هستند  که برای شروع تقسیم­بندی بازار، متغیرهای رفتاری، مناسب­ترین گزینه هستند.