هسته محوری مدیریت استراتژیک چیست؟

زیرا از زمان پیدایش رویکردها و مکاتب نخستین استراتژی بیش از ۵۰ سال میگذرد و طی این مدت تغییرات اساسی و بنیادین در محیط های کسب و کار از حیث قوانین و مقررات الگوهای فرهنگی و اجتماعی ، فناوری ،و … صورت گرفته است به نحوی که شرایط امروز اصلاً شبیه شرایط آنروزها نیست شرایط جدید منجر به مسائل جدید شده و مسائل جدید نیز نیازمند رویکردهای جدید است ظهور اینترنت بیشتر از همه چیز روی انسان و یادگیری انسان تاثیر گذاشته است که نتیجه آن افزایش نوآوری و تغییر و نرخ های شتابان آن است.

شرایط امروز اصلاً شبیه شرایط آنروزها نیست شرایط جدید منجر به مسائل جدید شده و مسائل جدید نیز نیازمند رویکردهای جدید است ظهور اینترنت بیشتر از همه چیز روی انسان و یادگیری انسان تاثیر گذاشته است که نتیجه آن افزایش نوآوری و تغییر و نرخ های شتابان آن است.

شرایط امروز اصلاً شبیه شرایط آنروزها نیست شرایط جدید منجر به مسائل جدید شده و مسائل جدید نیز نیازمند رویکردهای جدید است ظهور اینترنت بیشتر از همه چیز روی انسان و یادگیری انسان تاثیر گذاشته است که نتیجه آن افزایش نوآوری و تغییر و نرخ های شتابان آن است.

تفکر استراتژیک بیانگر درک عمیق پویائی های محیطی و تصمیم خلاقانه برای مدیریت بر اساس اقتضای زمانی است

این موضوع با توجه به تغییرات شتابان  در محیط والزامات رقابت ،  بیانگر تکامل استراتژي در طی زمان است

وقوع اتفاقات متفاوتي كه سازگاري استراتژي و به‌روزسازي آن‌را ضروري مي‌سازد

• تغيير وضعيت صنعت و رقابت
• توسعه و گسترش نيازمندي‌ها و احتياجات خريداران
• تلاش رقبا جهت كسب سهم بيشتري از بازار
• ظهور فرصت‌ها و يا تهديدهاي جديد
• پيشرفت تكنولوژيك

تعريف مديريت استراتژيک

مدیریت استراتژیک :علم و هنر تدوين ، اجرا و ارزيابي استراتژی های اثربخش که هم رقابت پذیری در بازارهای فعلی را امکان پذیر ساخته و هم در بازارهای آینده به موقعیت رقابتی دست یافت

فرايند مديريت استراتژيک: بر اساس اين باور قراردارد که سازمان ها ناگزيرند به طور دائم بر رويدادهاي داخلي وخارجي نظارت موثر اعمال کرده و قادر به برقراری سازگاری استراتزیک باشند

ظهور رویکردهای نخستین استراتژی مانند برنامه ریزی استراتژیک مربوط به دوره ای است که محیط نسبتاً پایدار و پیش بینی پذیر بود در حالی که در عصر حاضر قواعد حاکم مرتباً مواجه با تغییرات فزاینده است و همواره موضوعاتی موجود می آیند که در چارچب قواعد حاکم رفتار نمی کنند بدیهی است در چنین شرایطی افراد و شرکتهایی می توانند موفق باشند که:

گری هامل و پراهالارد در کتاب “رقابت برای آینده” به تفاوتهای مهمی اشاره کرده اند

مدیران ارشد برای موفقیت رقابتی در آینده، باید تفاوت رقابت آینده و رقابت فعلی را درک نمایند تفاوتها خیلی عمیق است رقابت موثر در آینده نه تنها مستلزم به چالش کشیدن چشم اندازهای سنتی مربوط به استراتژی و رقابت است بلکه نیازمند مهندسی مجدد استراتژیها و بازتعریف نقش مدیریت در ایجاد استراتژیها می باشد.

هامل و پراهالد یادگیری و تفکر استراتژیک سراسری در سازمان را برای موفقیت و اثربخشی استراتژی ضروری میدانند

در این رابطه پنج توصیه اساسی به شرح  مندرج در نمودار بارائه کرده اند

هنری مینتزبرگ در تعاملات و سخنرانی های متعدد خود به این نکته پافشاری

می کند

برنامه ریزی استراتژیک نوعی مدلسازی از دنیای واقعی است که با جمع آوری و ارزیابی اطلاعات بیرونی و درونی،استراتژی را فرموله می کند ولی واقعیت این است که محیط پیچیده کسب و کارهای امروزی را بدلیل ماهیت پویای آن نمی توان واقع بینانه مدلسازی کرد و این موضوع صحت و اثربخشی استراتژی حاصل از برنامه ریزی استراتژیک را زیر سوال می برد

یان ترنر (I. Turner) استاد دانشگاه برونل (Brunel) در این رابطه می گوید:

شوستر ( ۱۹۹۸)معتقد است

رویکردهای “برنامه ریزی استراتژیک” و “تفکر استراتژیک” به دو انتهای طیف دهگانه مکاتب استراتژی تعلق دارند  برنامه ریزی استراتژیک متعلق به پارادایم تجویزی و مکتب طرح ریزی است که اثربخشی ان تابع پایداری محیطی است و تفکر استراتژیک به پارادایم توصیفی و مکتب یادگیری تعلق دارد که با تبدیل سازمان به یک سازمان یادگیرنده و سراسری نمودن یادگیری سازمانی متناسب محیط های پویا و پیچیده سر وکار دارد.

مینتزبرگ: تفکر استراتژیک ، یک نمای یکپارچه از کسب و کار در ذهن افراد سازمانی است

گری هامل : تفکر استراتزیک ،معماری هنرمندانه استراتژی بر مبنای درک کسب و کار و خلاقیت است

رالف استیسی: تفکر استراتژیک، طرح ریزی بر مبنای یادگیری است
هریک از این تعابیر نمایی از این رویکرد را ارائه می کنند ضمن آنکه هیچ کدام از آنها مدعی بیان تمام موضوع نیستند

مزایای مدیریت استراتژیک

طبق پژوهشهای انجام گرفته، مزایایی برای تفکر استراتژیک وتعهد عمیق به فرایند مدیریت استراتژیک وجود دارد از جمله تفکر و تعهد استراتژیک شامل موارد زیر است:

سطوح مختلف مدیریت سازمان را در تعیین اهداف، راهنمایی و هدایت می کند.
شناسایی و پاسخگویی به موج تغییرات، فرصتهای جدید و تهدیدات در حال ظهور را تسهیل می کند.منطق مدیریت را در ارزیابی نیاز به سرمایه و نیروی کار تقویت می کند. کلیه تصمیم گیری های مدیران را در زمینه استراتژی در کل سازمان هماهنگ می نماید. سازمان را قادر می سازد که موقعیت واکنشی (Reactive) خود را به وضعیت کنشی (Proactive) و آینده ساز تبدیل کند. مزایای فوق سازمان را قادر می نماید به جای آنکه صرفاً پاسخگوی نیروهای رقابتی بوده و در مقابل شرایط متغیر حاکم بر خود واکنش نشان دهد، خود نیز  بر آنها تأثیر بگذارد

گرین لی بر این باور است که مدیریت استراتژیک:  باعث می شود که سازمانها از فرصتها آگاهی یافته آنها را بشناسند و اولویت بندی و بهره برداری نمایند.

– به شرکت دیدگاهی عینی می دهد تا از آن زاویه به مسایل مدیریت نگاه کنند.
– برای ایجاد هماهنگی و اعمال کنترل بر فعالیتها، چارچوبی مناسب ارائه می نماید.
– اثرات شرایط نامطلوب و تغییرات نامساعد را به حداقل می رساند.
– موجب می شود تصمیمات به گونه ای گرفته شود که هدفهای بلند مدت و پیش بینی شده مورد حمایت بیشتر قرارگیرند.

-این امکان را به سازمانها می دهد که منابع را به شیوه ای اثربخش تر به فرصتهای شناخته شده تخصیص دهند.

– باعث می شود تا وقت کمتری صرف اصلاح خطاها شود.

-چاره جویی های موثری برای ایجاد ارتباط بین کارکنان و شرکتها ایجاد میکند.

– به سازمان کمک می کند با افراد هماهنگ شوند.

– مسئولیتها را به صورتی مشخص تر تعیین می کند.

-آینده نگری را تقویت می کند.

-روشهای انسجام یافته تری برای حل مسائل و سود جستن از فرصتها ایجاد می کند.
– موجب تقویت و نگرش خوشبینانه نسبت به تغییر می شود.

-باعث می شود مدیریت شرکت دارای نوعی نظم و رسمیت گردد.

تاکید الگوهای مهم تفکر استراتژیک

الگوی ویلیامسون برتوانمندسازی سازمان از طریق توسعه قابلیت ها و شناخت بازار است الگوی ویلیامسون متکی بر سازمان یادگیرنده برای تدوین واجرای استراتژی اثربخش و مدیریت کارامد استراتزیکاست

• گری هامل ایجاد شور و شوق تازه از طریق احساسات جدید، گفتگوهای جدید، پیشنهادات جدید، دیدگاه های جدید و تجارب جدید استراتژیک را  برای مدیریت استراتژیک اثربخش مورد تاکید قرار میدهد

• لیدکا تفکر استراتژیک رامنشا مدیریت استراتزیک موثر و  استراتژی خلاق می داند و برای تفکر استراتژیک ویژگی های پنجگانه شامل

• نگرش سیتماتیک
• تمرکز بر اهداف
• فرصت جویی هوشمندانه
• تفکر در طول زمان (پیوند گذشته، حال و آینده)
• فرضیه سازی